Cholina

medical-563427_960_720

Cholina jest trójmetylohydroksyetyloaminą, wchodzącą w skład pospolitych w ustrojach zwierzęcych lipidów, zwłaszcza lecytyny i sfingomieliny. Ester choliny z kwasem octowym, jako acetylocholina, stanowi ważną substancję powstającą w zakończeniach nerwowych podczas ich drażnienia. Badając wpływ różnych diet na zwierzęta doświadczalne zauważono, że niektóre składniki pokarmowe zapobiegają stłuszczeniu narządów, przede wszystkim wątroby. Substancje zapobiegające stłuszczeniu wątroby nazwano substancjami lipotropowymi.

Do typowych substancji lipotropowych należy między innymi cholina, której dodatek do karmy zapobiega stłuszczeniu wątroby. Poza tym u zwierząt pozostających na diecie pozbawionej choliny mogą występować zmiany w nerkach polegające na powstaniu wylewów krwawych. Stłuszczenie wątroby u zwierząt na diecie pozbawionej choliny występuje zasadniczo tylko wtedy, kiedy dieta zawiera dużą ilość białka. Dalsze badania wykazały, że zamiast choliny jako czynnik ochraniający przed stłuszczeniem wątroby można podać również metioninę.

W związku z tym wysunięto sugestię, że lipotropowe działanie choliny polega na dostarczeniu wolnych grup metylowych. Rychło jednak okazało się, że działanie metioniny w tym wypadku polega jedynie na umożliwieniu syntezy choliny w ustroju, gdyż zwierzęta hodowane nawet na diecie całkowicie pozbawionej wolnych grup metylowych rosły prawidłowo, jeśli dodano do diety kwasu foliowego i witaminy B12, dzięki czemu mogły one syntetyzować jednowęglowe fragmenty, w tym również grupy metylowe. Potwierdzeniem tego poglądu były badania z trójetylocholiną, nie posiadającą żadnych grup metylowych, mimo to wywierającą taki sam efekt lipotropowy, jak cholina. Toteż obecnie jako najbardziej prawdopodobny pogląd przyjmuje się, że efekt lipotropowy choliny zależy od wbudowywania choliny w całości w drobinę fosfolipidów wątrobowych, co umożliwia prawdopodobnie szybkie usuwanie kwasów tłuszczowych i w ten sposób zapobiega stłuszczeniu wątroby, natomiast działanie składników pokarmowych posiadających wolne grupy metylowe polega jedynie na ułatwianiu syntezy choliny w ustroju.

Cholina występuje obficie w drożdżach, wątrobie zwierzęcej, mózgu, żółtku jaja kurzego, trzustce i nerkach. Niedobór choliny w pożywieniu zawierającym dużą ilość białka powoduje stłuszczenie wątroby, początkowo cofające się po podaniu choliny, w późniejszych okresach nieodwracalne, prowadzące do marskości wątroby.

Powiązane wpisy