Bliższe badania zjawiska mutacji wywołanej promieniami jonizującymi

blood-pressure-monitor-1749577_960_720

Bliższe badania zjawiska mutacji wywołanej promieniami jonizującymi wykazały, że częstość mutacji jest wprost proporcjonalna do dawki promieni, przy czym nie ma znaczenia, czy cała dawka została zastosowana jednorazowo, czy też z przerwami, co .wskazuje na kumulację pojedynczych dawek.

Porównując różne rodzaje promieni, okazuje się że dawka 1000 r promieni beta, gamma i twardych promieni Roentgena powoduje 2,89% mutacji, natomiast miękkie promienie Roentgena powodują 2,23%, neutrony 1,90% i promienie alfa 0,84% mutacji. Wyniki te wskazują, że w zasadzie mutacje mogą powstać wskutek pojedynczego „celnego strzału” w myśl teorii tarczy, przy czym tarcza ta, jak wynika z powyższego, jest niesłychanie mała.

Badania przeprowadzone na myszach wykazują, że naświetlanie powoduje przede wszystkim bezpłodność trwającą różnie długo, od 70 do 100 i więcej dni, w zależności od dawki. Mutacje występujące w komórkach rozrodczych w zasadzie dotyczą tylko spermatogonii, a nie dotyczą już samych plemników czy jaj. Dotychczasowe badania nad wywołaniem mutacji promieniami jonizującymi były przeprowadzone przede wszystkim na muszkach owocowych Diosophila. Przeniesienie tych wyników badań na patologię ludzką musi być bardzo ostrożne, gdyż okazuje się, że np. już sama częstość mutacji u człowieka pod wpływem tej samej dawki jest znacznie większa.

Z działaniem promieni jonizujących na tkanki związany jest również efekt rakotwórczy. W badaniach doświadczalnych zarówno przewlekłych, jak i ostrych okazuje się, że pod wpływem działania tych promieni wzrasta dość znacznie częstość występowania nowotworów złośliwych w tkance naświetlonej. Badania te dotychczas były prowadzone na myszach. Toteż trudno już obecnie wnioski z nich przenosić na patologię ludzką, chociaż do pewnego stopnia tezę tę zdają się potwierdzać liczne przypadki białaczek występujące u personelu narażonego zawodowo na działanie promieni jonizujących, np. u rentgenologów. Z dotychczasowych badań nad działaniem izotopów promieniotwórczych zdaje się nie ulegać wątpliwości, że szczególnie izotopy plutonu i strontu, odkładające się w układzie kostnym, mogą wywoływać nowotwory złośliwe układu kostnego.

Powiązane wpisy